Ouderschapsverlof

Inleiding

Wat is ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof kunt u opnemen om meer tijd te hebben voor de verzorging en opvoeding van uw kind. Het houdt in dat u een tijdje minder werkt, zonder dat u gedeeltelijk ontslag hoeft te nemen. Uw dienstverband blijft dus gewoon bestaan en na afloop van het verlof kunt u uw werk weer helemaal oppakken. 
Ouderschapsverlof is meestal een vorm van onbetaald verlof. U hebt er recht op als u een kind verzorgt dat jonger is dan acht jaar. Dit kan ook een adoptie-, pleeg- of stiefkind zijn. Voor de opvang van een tweeling of meerling hebt u per kind recht op ouderschapsverlof. Beide ouders kunnen ouderschapsverlof opnemen. Ouderschapsverlof is een wettelijk recht, uw werkgever mag het verlof niet weigeren. Voorwaarde is wel dat u minimaal een jaar in dienst bent.

Ouderschapsverlof en levensloopregeling

Ouderschapsverlof is meestal onbetaald verlof. In veel cao's is wel een gedeeltelijke loondoorbetaling geregeld. En vanaf 1 januari 2006 kunt u sparen voor verlof via de nieuwe levensloopregeling. Het tegoed dat u opbouwt op uw levensloopspaarrekening kunt u gebruiken om uw inkomen aan te vullen als u ouderschapsverlof opneemt.

Gaat u met ouderschapsverlof, dan komt u in aanmerking voor de ouderschapsverlofkorting. Dit is een vermindering van uw inkomstenbelasting, aan te vragen bij de Belastingdienst met een Verzoek voorlopige teruggaaf. Verdient u zelf niet genoeg om voor de hele ouderschapsverlofkorting in aanmerking te komen, dan mag dat ook via de belasting van uw partner. Om voor ouderschapsverlof korting in aanmerking te komen, hoeft niet daadwerkelijk levenslooptegoed op te nemen.
De ouderschapsverlofkorting bedraagt maximaal 50% van het minimumloon over de periode van verlof.

Het verlof

Wanneer krijg ik ouderschapsverlof?

Ouderschapsverlof is een wettelijk recht. Uw werkgever mag een verzoek om ouderschapsverlof dus niet weigeren. Als u kinderen hebt onder de acht jaar, kunt u het verlof aanvragen om zo meer tijd aan uw kinderen te kunnen besteden. Per kind mag u eenmaal ouderschapsverlof aanvragen. Als u van werkgever wisselt, kunt u niet nog eens voor hetzelfde kind ouderschapsverlof opnemen. Had u nog wat over bij de oude werkgever, dan mag u bij de nieuwe werkgever wel de rest opnemen.

Beide ouders hebben afzonderlijk recht op ouderschapsverlof voor hetzelfde kind.
U werkt gedurende een bepaalde tijd minder, zonder dat dit gevolgen heeft voor uw contract. Na afloop van het ouderschapsverlof kunt u dus gewoon weer uw oude aantal uren aan de slag. Tijdens het verlof worden de uren die u tijdelijk niet werkt niet uitbetaald (tenzij in de cao een afwijkende regeling staat). U mist tijdens het verlof dus (een deel van) uw salaris. Om ouderschapsverlof op te kunnen nemen moet u minstens een jaar bij uw werkgever in dienst zijn.

Hoe lang mag ik ouderschapsverlof opnemen?

Per kind hebt u recht op 26 maal uw wekelijkse werktijd ouderschapsverlof. 

In de wet staat een standaardregeling voor het opnemen van het verlof: u mag een jaar lang de helft van uw werktijd werken. Werkt u bijvoorbeeld 32 uur per week, dan kunt u een jaar lang 16 uur per week gaan werken. Maar met toestemming van uw werkgever kunt u het ouderschapsverlof ook flexibel opnemen. U kunt dan het aantal uren dat geldt voor een jaar over een kortere of langere periode verdelen. Zes maanden volledig verlof bijvoorbeeld. U mag het verlof ook opsplitsen in maximaal zes delen van ten minste een maand.
Uw werkgever mag een verzoek om flexibele opname van het ouderschapsverlof alleen weigeren als dit grote problemen voor de bedrijfsvoering mee zou brengen. In de cao kan een uitgebreidere (gunstigere) regeling staan dan die van de wet.

Het verlof kunt u opnemen zolang uw kind nog geen acht jaar is. Wat u nog over heeft aan verloftijd op de achtste verjaardag van uw kind, kunt u daarna niet meer opnemen.

Voorbeeld van een ouderschapsverlof:
Bas en Maya van Zomeren hebben net een zoontje, Victor gekregen. Beide ouders werkten voor de geboorte van Victor full time (38 uur per week). Maya besluit om -aansluitend aan het bevallingsverlof- zes maanden lang volledig ouderschapsverlof op te nemen. Daarna laat zij haar contract terugbrengen tot 28 uur per week. Bas wil zijn fulltimecontract houden, maar wil (na afloop van het ouderschapsverlof van Maya) één dag per week voor Victor gaan zorgen: Hij kan gedurende 130 weken een dag ouderschapsverlof per week opnemen.

Uw inkomen

Uw inkomen bij ouderschapsverlof

Ouderschapsverlof is een vorm van onbetaald verlof. Meestal krijgt u over de verlofuren dus geen loon doorbetaald. Maar het is mogelijk dat in de cao of een bedrijfsregeling is geregeld dat uw werkgever wel (een deel van) uw loon doorbetaalt.

U kunt uw verlof bekostigen door uw spaarloonrekening te deblokkeren. Voor ouderschapsverlof is dat toegestaan.

U heeft ook recht op fiscaal voordeel bij de opname van ouderschapsverlof. Het gaat om de ouderschapsverlofkorting. Die is maximaal 50% van het minimumloon.

Gevolgen voor uw socialezekerheidsrechten bij verlof

Bij een betaald verlof hebt u dezelfde rechten als wanneer u werkt. Wordt u bijvoorbeeld ziek, dan krijgt u uw loon doorbetaald. Bij een onbetaald verlof gelden andere regels.

Ziektekostenverzekering:
Uw ziektekostenverzekering loopt ook tijdens onbetaald verlof gewoon door. U blijft immers verplicht verzekerd voor de Zorgverzekeringswet. Hebt u helemaal geen inkomsten tijdens uw verlof? Dan betaalt u geen inkomensafhankelijke bijdrage maar alleen de nominale premie.

Ziekte:
Wordt u ziek tijdens uw onbetaald deeltijdverlof, dan betaalt uw werkgever alleen het loon door dat u in de verlofperiode verdient.
Bij ziekte tijdens onbetaald volledig verlof, ontvangt u geen loon. Na afloop van het verlof krijgt u uw loon weer volledig doorbetaald, ook als u nog ziek bent. De wachttijd voor de WIA begint op dat moment te lopen. Om tijdens het onbetaald verlof recht op ziekengeld te hebben, kunt u zich vrijwillig verzekeren voor de Ziektewet.

Werkloosheid en arbeidsongeschiktheid:
Wordt u tijdens of na het onbetaalde verlof werkloos of arbeidsongeschikt? Dan heeft het verlof geen nadelige gevolgen voor uw WW-uitkering of WIA-uitkering. Er zijn namelijk speciale regels voor de berekening van het dagloon voor de WW- of WIA-uitkering als u met onbetaald verlof bent, of bent geweest. Het komt erop neer dat over de verlofuren toch loon wordt meegeteld. Daardoor is uw uitkering (bijna) niet lager dan wanneer u geen onbetaald verlof had opgenomen.

Pensioen:
Gevolgen van onbetaald verlof voor uw aanvullend pensioen zijn niet geregeld. Het is verstandig om hiernaar te vragen bij uw werkgever of uw pensioenfonds. U kunt dan besluiten of het nodig is om zelf iets te regelen.

Aanvragen

Ouderschapsverlof aanvragen

Het spreekt voor zich dat u uw werkgever moet laten weten dat u ouderschapsverlof wilt opnemen. Het beste kunt u dit ruim van tevoren doen. U moet het minstens twee maanden voor de datum dat u het verlof in wilt laten gaan doorgeven. Gebruik daarvoor een formulier dat u bij de afdeling personeelszaken van uw werkgever kunt krijgen, of schrijf een brief waarin u vermeldt wanneer u het verlof wilt laten ingaan en hoe u het wilt opnemen (hoeveel uur per week, op welke dagen en hoe lang in totaal).
Uw werkgever mag een verzoek om ouderschapsverlof niet weigeren. Hij mag hooguit om een andere verdeling van het verlof vragen. Maar u hebt altijd recht op opname van het verlof volgens de standaardregeling (gedurende 52 weken de helft van uw werktijd werken).